Студопедия

Главная страница Случайная страница

КАТЕГОРИИ:

АвтомобилиАстрономияБиологияГеографияДом и садДругие языкиДругоеИнформатикаИсторияКультураЛитератураЛогикаМатематикаМедицинаМеталлургияМеханикаОбразованиеОхрана трудаПедагогикаПолитикаПравоПсихологияРелигияРиторикаСоциологияСпортСтроительствоТехнологияТуризмФизикаФилософияФинансыХимияЧерчениеЭкологияЭкономикаЭлектроника






ІІ. Мақсат қою кезеңі:1.Сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау. 2.Жаңа сабаққа даярлық.






Кү нге қ олдарың ды созың дар. Кү ннің жомарт сә улелері ананың нә зік алақ анындай аялайды, сипалайды, жылытады.Сиқ ырлы кү н барлық ө кпе мен мұ ң ды ерітіп жібереді. Жү регімізді жылу мен махаббатқ а толтырады.

Барлығ ы: Кү н жарығ ын алақ анғ а саламын,

Жү регіме басып ұ стай қ аламын.

Ізгі ә рі нә зік, жарық, мейірімді,

Болып кетер сонда дереу жан-жағ ым.

-Міне, жү регіміздегі осындай жылумен бү гінгі сабағ ымызда «Білгенімізді қ айталаймыз!» деген мақ сатпен жұ мыс істейміз.

Ү. Қ айталау. 1. Жұ птық жұ мыс. ( ү лестірме карточкасы бойынша).

1. Халық ауыз ә дебиетіне мыналар жатады: 1) ертегілер; 2) батырлар жыры; 3) аң ыз; 4) бесік жыры; 5) жұ мбақ - жаң ылтпаш; 6) айтыс; 7) тө рт тү лік туралы жырлар; 8) мысалдар; 9) мақ ал-мә телдер; 10) шешендік сө здер.

2. Анық таманы аяқ тап жаз: Батырлар жырлары ә дебиетте эпикалық жырлар деп аталады.

«Батырлар жыры - еліміз бен жерімізді сыртқ ы жаудан қ орғ ап қ алғ ан ержү рек батырлар туралы ауызша шығ арылғ ан жыр ү лгісі. Оларды жыршылар ұ рпақ тан ұ рпақ қ а жеткізіп отырғ ан»

3. Қ андай жырларды білесің?

1) «Ер Тарғ ын» жыры; 2) «Қ амбар батыр» жыры; 3) «Қ обыланды батыр» жыры; 4) «Алпамыс батыр» жыры; 5) «Батыр бала Бө ген мен Шұ бар ат».

Мына сө зжұ мбақ батырлар жырының мазмұ нына сә йкес келеді.Екі ә ріп қ алдыра отырып оқ ысаң (сызық та ә ріпке есептеледі), мақ ал шығ ады. Ол қ андай мақ ал? «Жақ сы ат – ер қ анаты».

5. Ертегілердің қ андай тү рлерін білесің?

1) Қ иял-ғ ажайып ертегілер; 2) Шыншыл ертегілер; 3) жан-жануарлар туралы ертегілер

6. Аитыстың тү рлері: 1) қ ыз бен жігіт айтысы; 2) тұ рмыс-салт айтысы; 3) жан-жануарлар айтысы; 4) жұ мбақ айтыс.

7. Мысалды ертегіден қ алай ажырата аласың? Кестеге сү йеніп екеуінің айырмашылығ ын жаз.

Ертегі Мысал
1). Ертегілерхалық ауыз ә дебиетінің бір тү рі болып есептеледі. «Ертегі» деген аты ертедегі, ерте кездегі деген сө здерден туғ ан. Қ азақ ертегілерінің бә рі ә детте «Ертеде бір бай болыпты», «Ертеде бір хан болыпты», «Ертеде бір кемпір мен шал болыпты» деп басталады. 2) болғ ан немесе аң сағ ан армандары туралы айтылса. 1) Мысал деп адам бойындағ ы кемшіліктерді сынап, адалдық, ә ділдік, қ айырымдылық сияқ ты жақ сы қ асиеттерді мадақ тап жазатын шығ арманы атайды. Мұ ндай шығ армада ө сімдіктер мен жануарлар, аң дар мен қ ұ стар кейіпкер ретінде алынады. 2) адамның жағ ымды, жағ ымсыз ә рекеттерін жан-жануар немесе ө сімдіктерге тең еу, сынау, мінеу арқ ылы ойын жеткізеді

8). Мына мақ алдар қ ай мысалғ а сә йкес келетінін тап.

1. Бірлік болмай, тірлік болмас. «Ақ қ у, Шортан һ ә м Шаян»

2. Кү лме босқ а, келер басқ а. «Арыстан мен Тышқ ан»

9). Мына суреттерге қ арап, оларғ а қ атысты мысалдың жә не кейіпкерлерінің атын ата.

1). Ақ қ у, Шортан һ ә м Шаян; 2) Ара мен шыбын; 3). Арыстан мен тышқ ан; 4). Шыбын мен кө белек.

10). Мысалдың бір кейіпкерінің атынан (мысалы, Тышқ ан) шағ ын ә ң гіме жаз.

... мен Тышқ анмын. Бір кү ні ұ йық тап жатқ ан Арыстанғ а кез болдым...

11). «Қ арабатыр», «Ә йел-ана» ертегілерінің халық ертегісінен қ андай айырмашылығ ы бар екендігін айт.

12). « Кө кжиектен арқ ан бойы кү н де кө терілді. Кө ршілер бір-біріне оқ ты кө збен қ арасты » деген ү зінді қ ай шығ армадан алынғ ан?

А ) Ормандағ ы оқ иғ а Б) Ең жақ ын кім адамғ а

Ә) Ақ қ у, Шортан һ ә м Шаян В) Қ арабатыр

13). Қ азына кө терген бала кім?

А) Қ аныш Сә тбаев Б) Ә ліби Жангелдин

Ә) Шоқ ан Уә лиханов

14). «Мені іздеп жү р. Ұ стамақ шы». Ү зінді қ ай шығ армадан алынғ ан? Кімді ұ стамақ шы? Неліктен?

Сә уірбек Бақ бергеновтың «Қ ұ рманғ азы» шығ армасынан ү зінді.

15). Мына мақ ал қ ай шығ армағ а сә йкес келеді?

Ең бегің қ атты болса,

Татқ аның тә тті болады. (Алғ ашқ ы кө мек. )

А) Бала Тұ рар (Ш. Мұ ртаза)

Б). Дегелең дегі жарыс (А.Алтай)

Ә). Ө ткен кү н (М.Жұ мабаев)

В). Алғ ашқ ы кө мек (Б.Тұ рсынбаев)

16). «Ә й, тоқ таң даршы, мен сендерге кешегіден де қ ызық ертегі айтамын» деген сө з қ ай шығ армада кездеседі?

А). Қ азына кө терген бала (Ә. Жапаров)

Б). Жусан иісі (С.Мұ ратбеков)

Ә). Қ ажымұ қ ан (Қ. Ә бдіқ адыров)

В). Қ ұ рманғ азы (С.Бақ бергенов)

17). « Аспан ө ртеніп, топырақ жанды. Шың -қ ұ здан тас қ ұ лап, тау тө сінен арқ ар ауды ». Бұ л оқ иғ а қ ай шығ армада баяндалады? (Дегелең дегі жарылыс. Асқ ар Алтай.)

Ү І.Тү сінгендерін тексеру: Мазмұ ндама жазу.

1.Кіріспе: жазбаша жұ мыс алдында нақ ты талап қ ою: мә тіннің мазмұ нын толық жазу; кейіпкелерді анық тау; қ ай жақ та жазу керектігін нақ тылау;

2. Мұ ғ алімнің мә тінді дауыстап оқ уы; Оның негізгі бө лімдерін кідіріс жасап оқ уы; Мазмұ ны бойынша сұ рақ қ ою арқ ылы оқ ушылардың тү сінгенін анық тау; содан кейін мә тінді қ айталап оқ у. Жоспар қ ұ ру. Міндетті тү рде жазуғ а тиісті тірек сө здер мен сө з тіркестерін тақ тағ а жазып қ ою; тү сініксіз сө здерді тақ тағ а жазып қ ою.(міндетті тү рде істелетін жұ мыстар).

Мейрамгү л

Мейрамгү л ө зімшіл болды. Ө зге балаларды ұ натпайтын. Мақ таншақ еді. Ешбір затын басқ аларғ а бермейтін. Сондық тан олармен ойнамайтын.

Бір кү ні апасы оны балабақ шағ а апарды. Ондағ ы балалар бірге ойнайды. Ойыншық тар жеткілікті еді. Мейрамгү лдің ойыншық тарымен балалар ойнағ ысы келді, бірақ ол ешкімге бермеді. Балалар болса ө з ойыншық тарымен ойнай берді. Балалар да Мейрамгү лді ө з ойындарына қ оспады. Ол жалғ ыз жү рді. Біраздан соң терезе алдына келіп отырды.

Кешке ү йге келген соң, мамасына балабақ шаны жамандады.

Келесі кү ні де жалғ ыз жү рді. Басқ а балалар бір-бірімен ойнап мә з. Ал, Мейрамгү л кө ң ілсіз. Балабақ шада бала кө п. Бірақ Мейрамгү лде серік жоқ. Еркелігін де, қ иқ арлығ ын да ешкім елемеді. Тіпті ол ө з ойыншық тарын жек кө ре бастады. Ол ойыншығ ын жерге алып ұ рды. Ө йткені балалармен бірге ойнау жалғ ыз отырғ аннан ә лдеқ айда қ ызық та кө ң ілді еді.

(Д. Қ асенов)

Тіректі сө здер мен сө з тіркестері: ө зімшіл болды; ө з ойыншық тарымен ойнай берді: ойындарына қ оспады; Еркелігін де, қ иқ арлығ ын да ешкім; ә лдеқ айда қ ызық та кө ң ілді еді.

Мазмұ ндау жоспары: Мейрамгү л қ андай еді? Бақ шадағ ы балалар Мейрамгү лмен неліктен бірге ойнамады? Оғ ан неге кө ң ілсіз болды? Мейрамгү л мінезі туралы ө з пікірің ді жаз.

ІҮ. Сабақ ты қ орыту: Бү гінгі сабақ та не істедік? Не жайлы жаздық? Мейрамгү л сияқ ты бала біздің арамызда бар ма? Бұ л мә тінен ө зің е қ андай ә сер алдың?

Ү. Ү йге тапсырма: ө ткенді қ айталау.

 


Поделиться с друзьями:

mylektsii.su - Мои Лекции - 2015-2024 год. (0.009 сек.)Все материалы представленные на сайте исключительно с целью ознакомления читателями и не преследуют коммерческих целей или нарушение авторских прав Пожаловаться на материал